Vlaams parlementslid Frank Creyelman

Berichtgeving van KifKif over Israëlis...

04.07.2011 - Op het ogenblik dat ik dit schrijf is nog niet geweten hoe het met Palestijnse vloot zal aflopen die probeert de Israëlische blokkade te doorbreken. Maar wie de afgelopen jaren de berichtgeving over h...

Pruisen moet er zijn

18.06.2011 - Hieronder een bijdrage over de toekomst van Europa, het Vlaams Belang en NVA van de hand van Patrik Brinkmann, een Zweed die in Berlijn woont. De tekst is in het Duits maar zeer goed leesbaar.Die...

Vlaams parlement

Actuele vraag over de wachtlijsten voor taallessen Nederlands voor anderstaligen

De heer Frank Creyelman: Minister, recent hebben we in de media kunnen lezen dat er alleen al in de regio Antwerpen 3000 personen op een wachtlijst staan voor een cursus Nederlands NT2. Dat is een gevolg van het federale migratiebeleid, dat enerzijds collectieve regularisatiecampagnes voert, die duizenden regularisaties tot gevolg hebben, maar anderzijds ook een aanzuigeffect heeft op nieuwe immigranten, voornamelijk asielzoekers. Op 14 januari stonden in Antwerpen 3705 personen op een wachtlijst. 1315 daarvan moeten nog worden getest op hun kennisniveau. Wekelijks komen er 430 bij, wat voor gevolg heeft dat er 900 mensen kunnen beginnen met lessen Nederlands en de rest zal in het beste geval moeten wachten tot het najaar. Veel heeft te maken met het veel te laks immigratiebeleid en de gevolgen daarvan, onder andere de wachttijden. Dat is dramatisch voor de integratie van immigranten in onze samenleving. Dat zorgt voor een aantal problemen. De nieuwkomers die geen Nederlands kunnen leren en een OCMW-uitkering ontvangen – dat zijn er toch wel een paar – zullen niet worden geactiveerd op de arbeidsmarkt. Een tweede probleem is dat wie een sociale huurwoning wil huren, zich moet engageren om Nederlands te leren. Dat is terecht en een goede zaak, want dat zal de leefbaarheid van onze sociale woonwijken ten goede komen. Door die wachtlijsten is de taalverplichting van de Vlaamse Wooncode de facto dode letter.

Als we de kranten mogen geloven – en ik weet dat dat niet altijd zo is – dan zegt u dat er geen structureel probleem is en het een tijdelijke zaak is. De sector zegt dan weer iets anders. In de kranten lezen we ook dat er niet alleen een structureel probleem is maar dat de minister van Onderwijs en de minister van Inburgering in deze zaak niet op dezelfde golflengte zitten.

Minister, zijn die wachtlijsten nu tijdelijk of niet? Hoe gaat u die wachtlijsten en de negatieve gevolgen ervan voor alle mogelijke beleidsdomeinen tegengaan? Is er onenigheid binnen de Vlaamse Regering over deze materie zoals de krant suggereert?

Minister Pascal Smet: Uiteraard vind ik de kennis van het Nederlands zeer belangrijk. Reeds in 1996, toen ik nog een kabinetsmedewerker was op het federale kabinet van Binnenlandse Zaken, heb ik daarop gehamerd. De kennis van het Nederlands is heel belangrijk. Dat staat in het regeerakkoord. Ik ben persoonlijk meer dan ooit overtuigd dat we daaraan moeten werken. Om in de samenleving te functioneren, moet iedereen Nederlands kennen.

Het klopt ook dat de vraag naar de kennis van het Nederlands is versterkt. Het federaal regularisatiebeleid, maar ook andere factoren, spelen daar een heel belangrijke rol in. Het klopt dat er in Antwerpen een wachtlijst is, dat hebben we een paar weken geleden al heel duidelijk gezegd. In november waren dat 990 mensen in het volwassenenonderwijs en 2025 in de basiseducatie.

Hoe groot de wachtlijst op dit moment is, daar moet men voorzichtig mee omspringen. Door het modulair systeem zijn er in februari een heleboel mensen gestart. Het zal dus verminderen. Er is ook een nieuwe vraag en het aantal kan ook opnieuw verhogen. We moeten daar een beetje voorzichtig mee zijn.

Ik wil de leden ervoor waarschuwen dat sommigen er belang bij hebben dat er een wachtlijst is, zeker omdat men denkt dat daar extra geld aan gekoppeld is. Ik wil dit meegeven in dit debat. De mensen van de administratie maken me daar attent op.

Als er een vraag is kan je twee dingen doen. Ofwel geef je daar meer geld voor, ofwel maak je efficiëntiewinsten. Mag ik even ons regeerakkoord citeren? “De terugval van de inkomsten voor de Vlaamse begroting als gevolg van de economische crisis verplicht ons om keuzes te maken in de uitgaven en selectief te zijn. We besparen minimaal op investeringen maar voeren een beleid gericht op efficiëntiewinsten.”

Welnu, dat is wat ik hier wil doen. Ik wil het regeerakkoord uitvoeren. De regering heeft dat vorige week ook besproken. Daarom vind ik dat we de wachtlijsten moeten wegwerken door efficiënter te werken in de basiseducatie en het volwassenenonderwijs. Wist u dat vorig jaar over heel Vlaanderen 29.000 leraarsuren niet werden gebruikt? Als we ervan uitgaan dat een voltijds docent 800 lesuren per jaar nodig heeft, betekent dit dat er eigenlijk 36 voltijdse leerkrachten zouden kunnen worden ingezet. Dat gebeurt echter niet. Dat komt omdat er een regeling is dat dit verspreid is over heel Vlaanderen, over de diverse centra.

Ook zie ik dat over heel Vlaanderen 836 modules NT2 met minder dan zeven cursisten van start zijn gegaan. Als we daar bijvoorbeeld tien cursisten bij zouden zetten, kunnen we een stijging met 8360 cursisten realiseren zonder 1 euro meer te geven. Natuurlijk zijn die kleine modules er niet in Antwerpen, maar wel in andere Vlaamse steden. Daarom heeft de regering, toen ze vorige week de tekst van het Onderwijsdecreet XX heeft goedgekeurd, ervoor gekozen een decretale basis vast te leggen die ons moet toelaten om de uren te verschuiven tussen de diverse centra.

Dat is precies wat we binnen de meerderheid hebben afgesproken, namelijk efficiëntiewinst maken. Ik verkies het regeerakkoord uit te voeren en eerst op die manier de wachtlijsten op te lossen. Mocht dan blijken dat er nog een reëel probleem is, dan zijn we verder en dan bekijken we wat we moeten doen. Ik kies er dus voor dit beter te organiseren met de huidige kredieten alvorens met heel veel meer geld te zwaaien. Ik vrees ervoor dat we dan heel veel geld bijkomend moeten uitgeven. Ik vrees dat minister Muyters van Begroting, die u goed kent, niet zo blij zal zijn als we daarmee voor de dag komen.

Minister, of u de wachtlijsten wilt aanpakken via efficiëntiewinst – zoals dat nu tegenwoordig wordt genoemd – of via meer middelen maakt ons natuurlijk niets uit, als de wachtlijsten maar worden weggewerkt. De vraag is natuurlijk of u er alleen met efficiëntiewinsten zult komen. Ik heb een aantal cijfers gekregen van centra. Die gegevens liggen op mijn bank. Die centra zeggen dat er momenteel wel degelijk een probleem is. Ik hoor dat er zelfs in de Kempen problemen zijn, maar ook op andere plaatsen. Ik herhaal het: ook in Vlaams-Brabant trekt men momenteel aan de alarmbel. Ik vraag me af of het geen structureel probleem aan het worden is. Ik vraag u dus dat goed in de gaten te houden.

We zijn er natuurlijk blij mee dat de vraag zo groot is, maar als het aanbod niet volgt, dan moeten we de moed hebben om na te denken over een koerswijziging, mocht die nodig zijn. Dit is voor ons een heel belangrijke zaak. In het Vlaamse regeerakkoord staat ook dat het aanbod behoeftedekkend moet zijn. Ik vraag u uitdrukkelijk om dat zeer nauwgezet te volgen en ook dat aspect van het regeerakkoord blijvend uit te voeren.

De heer Frank Creyelman: Minister, u blijft er natuurlijk bij dat de wachtlijsten tijdelijk zijn. Het zou me trouwens eerlijk gezegd hebben verbaasd, mocht u op mijn bijkomende vraag hebben geantwoord dat er onenigheid is binnen de Vlaamse Regering over dit onderwerp. U reikt een aantal oplossingen aan voor bijna alle gebieden van Vlaanderen, behalve voor Antwerpen, waar dat probleem natuurlijk het meest voorkomt. Ik zou toch willen weten wat de invloed is van die regularisatiecampagne op die kandidaat-cursisten. U moet daar op dit moment toch al een zicht op hebben, zodat u daar rekening mee kunt houden, met het oog op het beleid.

Minister Pascal Smet: Ik zal nog eens duidelijk herhalen hoe het nu is georganiseerd. Er zijn een aantal centra. Die centra krijgen een aantal uren. Dat is over heel Vlaanderen verdeeld. We stellen vast dat 29.000 lerarenuren niet zijn gebruikt. Die uren bevinden zich bij centra waar er geen vraag is. Bovendien worden heel wat modules met zeer weinig mensen ingevuld.

We willen een verschuiving tussen de verschillende centra in Vlaanderen mogelijk maken. Daarvoor hebben we een decretale basis nodig. Die basis wordt gelegd. Dat is vorige week, tijdens de eerste lezing en de goedkeuring van het ontwerp van Onderwijsdecreet XX, door de Vlaamse Regering beslist. We hebben onze verantwoordelijkheid genomen. De komende dagen zullen we met de verschillende koepels spreken. Het is de bedoeling die verschuiving mogelijk te maken en samen met hen voor te bereiden.

Ik kan iedereen hier op een blaadje geven dat nu overal wachtlijsten zullen ontstaan. Dat is het resultaat van het debat dat we hier voeren. Ik voorspel dat ze overal zullen ontstaan. Ik wil, samen met de administratie, in de geest van het Vlaams regeerakkoord werken. Uiteraard wil ik in een behoeftedekkend aanbod voorzien. Ik ben de eerste om daarvoor te pleiten. Ik wil dit doen op de manier die in het Vlaams regeerakkoord is afgesproken. We zullen eerst nagaan of we efficiëntiewinsten kunnen boeken. Indien er toch een tekort zou zijn, zal ik naar de minister van Begroting stappen en hem melden hoeveel bijkomend geld nodig is. Ik stel die vraag nu echter niet.

In november 2009 heeft mijn administratie bij alle centra een rondvraag gehouden. Mijn administratie heeft gevraagd wat de situatie is en om welke redenen dit de situatie is. Op basis daarvan heeft mijn administratie een aantal voorstellen gedaan. Die voorstellen zijn in het ontwerp van Onderwijsdecreet XX opgenomen.

Er is helemaal geen onenigheid binnen de Vlaamse Regering. Ik heb in de krant gelezen dat binnen de Vlaamse Regering een hevige discussie zou hebben gewoed. Ik vraag me af in welk glas die vlieg is gevallen. Ik bedoel natuurlijk niet dat er in de Vlaamse Regering wordt gedronken. (Gelach)

We hebben hierover gepraat. Er is een consensus ontstaan. Alle leden van de Vlaamse Regering zijn het erover eens dat we zullen trachten efficiëntiewinsten te boeken voor we met nieuw geld komen. Dat is wat we hebben afgesproken en wat we zullen uitvoeren.

Dit wordt niet door het Huis van het Nederlands georganiseerd. Het Huis van het Nederlands verwijst door, neemt tests af en baseert zich op de cijfers die door de centra voor volwassenenonderwijs en de centra voor basiseducatie worden verstrekt. Ik wil er trouwens op wijzen dat verplichte inburgeraars bij de inschrijvingen voor een cursus Nederlands voorrang krijgen. Ze hebben prioriteit. Dit verhaal moet worden genuanceerd.

De voltallige Vlaamse Regering heeft zich ertoe geëngageerd de wachtlijsten tegen september 2010 weg te werken. We doen dit door efficiëntiewinsten te boeken of, indien niet zou lukken, door bijkomend geld te investeren. Dat is de normale gang van zaken. Dat is wat dit parlement en deze meerderheid van deze regering verwachten.

De heer Frank Creyelman: Minister, het is een beetje kort door de bocht om te beweren dat de wachtlijsten ineens zullen aangroeien ten gevolge van onze actuele vragen. Ik snap dat eerlijk gezegd niet goed.

Ik denk dat uw antwoord twee dingen duidelijk maakt. Eén, het bewijst dat de integratie of de pogingen ertoe handenvol geld kosten. Twee, er komen steeds nieuwe instromen van vreemdelingen. De integratie zal uiteindelijk onmogelijk zijn. Dat stoort mij het meest in deze kwestie.